Орто кылымдарда мусулман дүйнөсүнүн өнүгүүсүнүн себептери

Ислам дүйнөсүнүн өнүгүүсүнү батыштык изилдөөчүлөр төмөнкү үч фактор менен ачыкташкан. Булардын алгачкысы, илимден алыс адамдардын илимге болгон муктаждыктарынын чексиздиги, ошондой эле жаңы цивилизациялар менен аралашкан кезде, алардын културасы жана менталитеттериндеги зыяндуу пикирлерге каршы, илим жана култураны элгектей алган ишенимдери, түшүнүктөрү жана илим борборлору болгон. Ислам дининин илимге берген баасы бул жерде да чоң рол ойногон.
Экинчиси жана эң маанилүү фактор болсо Куран китеби. Анткени бардык Ислам маданияты, културасы жана илими, ушул ыйык китептин негизги принциптеринин жарыгында пайда болгон. Курандагы чыныгы тавхид (кудайды бир деп ишенүү) ишенимин жаюу, адамзатты бактылуулукка жеткизип, кудайдан келген чакырыкты сунуу үчүн армия куруп шаардашуу жана жайгашуу бул өзү, Ислам маданиятынын негизги өзгөчөлүктөрүнүн бирөөсү.
Үчүнчү фактор болсо, илимдин өнүгүүсүндөгү маанилүү негиздердин бирөөсү, Исламдын башка цивилизацияларга болгон толеранттуулугу жана сылык мамилеси. Анткени ислам дини адам баласынын бүткүл материялдык жана маралдык муктаждыктарын кетирген жана ар кандай орунда ага дем болуп күч берген касиетке ээ эмеспи.
Ошондой эле пайгамбарыбыздын хадистеринде келгендей “ илим момундун жоготкон буюму, (сыяктуу) аны кайдан тапса алсын (ал аныкы) ” деп айтылат.

Комментарий жиберүү