Аялзатынын үй-бүлөдөгү орду

Үй-бүлөлүк жашоо тараза сыяктуу. Эки жагына ар башкача тең салмактуу жүктөр жүктөлгөн. Ар бир тарап өз жүгүн көтөрүшү керек. Болбосо, таразанын бир жагы оор басып калат. Мындай тең салмаксыздык үй-бүлөнүн бузулушун шарттайт. Үй-бүлөлүк жашоонун жаркын келечеги эркектин күчтүү болушуна толук кандуу түрдө көз каранды эмес. Бул жерде аялзатынын милдети өзгөчө мааниге ээ. Бул багытта ата-бабаларыбыздын «Аял – үйдүн куту», «Аял – үйдүн туткасы», «Аял жакшы – эр жакшы, вазир жакшы – хан жакшы» деген накыл кептери бекеринен айтылбаса керек. Аял өзүнө тиешелүү милдеттерин сүйүп аткарбаса, эркек канчалык күчтүү, канчалык бай болбосун, үй-бүлөлүк жашоонун айрым бир бош жерлерин толтурушу мүмкүн эмес. Үй-бүлөлүк жашоодо аялзатына таандык негизги милдеттер жөнүндө аят-хадистерде эмнелер маалымдалган? Сөз оролун мына ушул нукка бурсак:

1.Күйөөсүнө баш ийиши

Аялзатынын күйөөсүнө баш ийиши негизги милдеттеринен бири болуп эсептелет.

Анткени баш ийбеген аял күйөөсүнө болгон милдетин да, балдарына болгон энелик милдетин да аткара албайт. Бүгүнкү күндө Батыштын уусуна ууланган көптөгөн аялдардын «Күйөөгө баш ийүүнүн кажети жок! Тек гана сый-урмат көрсөтүп койсо болду да!» деген түркөй түшүнүктүн жетегинде жашап келгени өкүнүчтүү нерсе. Сүйүү болмоюн сый-урмат болбойт. Сүйүү болмоюн баш ийүү болбойт. Күйөөгө баш ийбеген аял эч убакта күйөөнүн сүйүүсүн асырай албайт.

Мусулман аялзаты күйөөсүнө баш ийүү менен Жараткан Алланын ыраакымына бөлөнөт. Бул багытта азирети Мухаммад (саллаллаху алейхи васаллам) Пайгамбарыбыз: «Аял беш маал намазын окуп, орозо кармап, ар-намысын сактап күйөөсүнө баш ийсе, бейишке кирет» (Ахмад бин Ханбал) деп аялзатын бейишке алпарган жол мына ушундай болоорун маалымдаган. Алла Таала Куранда: «Такыбаа аялдар баш ийүүчү» (Ниса сүрөсү, 34-аят) деп айтуу менен баш ийүүчү жубай болуу үчүн такыбаалык талап кылынаарын баса белгилеген.

Күйөөгө баш ийүүнүн чеги барбы?

Ислам дининде аялзатынын эркекке баш ийүүгө милдеттүү болушу аны күйөөсүнүн күңү катары кабыл алуу дегенди түшүндүрбөйт. Биз айтып жаткан баш ийүү – бул үй-бүлөнүн бактылуу жашашы үчүн талап кылынган баш ийүү болуп, сүйүүгө, урмат-сыйга такалат. Баш ийүү өкүмзордуктан, кысымдан оолак болуп үй-бүлө коломтосунун жылуу сакталышын камсыз кылат. Болбосо, аял күйөөсүнүн шариятка (Жараткандын мыйзамына) карама-каршы келген арам, ыплас иштерге барууга карата берген буйруктарына баш ийүүгө мажбур эмес. Маселен, ачык кийимдерди кийишин, ичимдик ичишин, ибадаттарын ташташын буйруган күйөөсүнүн буйруктарына мусулман аялзаты булардан эч бирин аткарбашы керек. Себеби бул нерселер Жараткан Алланын буйруктарына караманча карама-каршы келген ыплас иштер болуп эсептелет.

Эгер күйөөсүнүн талаптары арам иштерге багытталбаса, анда аялзаты анын талаптарын аткарышы керек. Мындай учурда үй-бүлөдөгү сүйүү отунун күйүп-жанышы, бактылуу жашоо үчүн Ислам дини аялзатынан күйөөсүнө баш ийүүгө өтө кылдат мамиле жасоо керектигин талап кылат. Азирети Мухаммад (саллаллаху алейхи васаллам) Пайгамбарыбыздын: «Күйөөсүнүн ыраазылыгына татып көз жумган аял бейишке кирет» (Тирмизий, Радаа, 10 (1161)) деген сөзү такыбаа аялдар үчүн не деген сүйүнчү!

2.Күйөөсүнүн мал-мүлкүн коргоо жана ар-намысына көлөкө түшүрбөө

Аялдын милдеттеринен бири – күйөөсү үйдө жок кезде үйүн, мал-мүлкүн жана ар-намысын коргоо болуп эсептелет. Балким, бүгүнкү күнү айрым жаш үй-бүлөлөрдүн үй-бүлөлүк жашоодо жакындан түшүнө албаган жана аны жүзөгө ашырууда кыйналып жүргөн маселелеринен бири ушулдур. Күйөөсү жок кезде аял үйүнө башка учурларга салыштырмалуу алдаканча көп көңүл бөлүп, күйөөсүнүн мал-мүлкүн коргоп, ар-намысына көлөкө түшүрбөшү кажет. Күйөөсүнүн узак сапарга кеткенинен пайдаланып анын мал-мүлкүн дайынсыз жерлерге сарптап ысырап кылуу, чолок ойлорго алданып чоочун эркектердин көңүлүн бурууга аракет кылуу Ислам дининде кескин түрдө арам болуп эсептелет. Бул багытта Азирети Пайгамбарыбыз: «Такыбаа аял – жүзүнө караган күйөөсүн кубантат. Анын (шарият уруксат берген) талаптарын аткарат. Күйөөсү үйдө жок кезде мал-мүлкүн жана абийирин сактайт» (Ибн Маажа, Никах, 5) деп айтуу менен күйөөсү жок кезде аялдын эмне кылуу керектигин ачык-айкын маалымдаган.

3.Күйөөсү үчүн жасануу

Аялзаты жакшы кийимдерин күйөөсү үчүн кийүүгө жана миск-атырларын күйөөсү

үчүн колдонууга милдеттүү. Осмон бин Муаздын жубайы Хувайланын жүрүм-туруму, кийиниши, күйөөсү үчүн жасанышы мусулман аялзаты үчүн эң сонун үлгү боло алат.

4.Күйөөсүн жарык маанай менен тосуп алуу

Аялдын күйөөсүнө жылмайышы, ага жылуу мамиле жасашы сүйүүнүн жана

урмат-сыйдын айкын белгиси болуп эсептелет. Эртең менен ырыскы табуу үчүн үйдөн чыккан эркек үчүн жубайы тарабынан жылуу маанай менен узатылышы зор мааниге ээ. Кечке чейин иштеп чарчаган эркек үйдө жарык маанай менен күтүп олтурган жубайын ойлогон сайын үйүнө тезирээк кайткысы келет. Ырасында бул жөнөкөй нерсе катары кабыл алынса да, күнүмдүк турмушта орду чоң. Куттуу хадисте эскерилген такыбаа аялдын сапаттарынан «жүзүнө караган күйөөсүн кубантат» деген сапаты өзгөчө маанилүү.

Бүгүнкү күнү мусулман аялзаты күйөөлөрүн жылуу маанай менен узатып, жадырап жайнап тосуп алууну жакшы үйрөнүшү абзел. Негизи бекем сүйүүдөн курулган үй-бүлөнүн сыры ушул жерде жатат. Күйөөсү жумуштан кайтып келген кезде аялдын үйдө болбошу, ар кимдикинде жүрүшү өтө жат көрүнүш. Мындай кадам аялдын жубайына канчалык маани бергендигин айгинелейт. Күйөөсү жумушка жөнөөрдө дале уктап жаткан, жумуштан кайтып келгенде ар кимдикинде жүргөн аял күйөөсүн да, үй-бүлөсүн да бактылуу кылышы өтө оор.

 

5.Үй жумуштары менен алек болуу жана бала тарбиялоо

Жараткан Алла Таала аял менен эркекке ар бирине ар башкача өзгөчөлүктөрдү берген. Ал аларга мына ушул табигый өзгөчөлүктөрүнө жараша милдеттерди жүктөгөн. Эркек үй-бүлөсүн адал жолдон багууга милдеттүү болуп, таң зарынан баштап кечке чейин сыртта иштеши керек. Ал эми аялзаты негизинен үйдөгү жумуштары менен алек болушу керек.

Учурунда азирети Фатима жубайы азирети Али аркылуу атасынан (азирети Мухаммад Пайгамбарыбыздан) жаргылчакка ун тартып, суусун алып келе турган кызматчы сураганда Пайгамбарыбыз кызына: «Эй, Фатима! Алла Тааладан корк! Алланын парз-буйруктарын аткар! Үйүңдөгү жумуштарыңды өзүң жаса!» (Бухарий, Фадаилул-асхаб, 9; Муслим, 80, 2727) деп үй жумуштарын өз колу менен жасашы алдаканча сооптуу иш болгондугун маалымдаган. Үйдөгү жумуштарды жасоо аял үчүн зулумдук, адилетсиздик эмес. Тескерисинче, ага берилген укук

Комментарий жиберүү