Кыргыздардын улуттук-боштондук күрөшүнө 104 жыл

1916-жылдагы кандуу каргаша – кыргыз элинин орус падышалыгынын колониялык саясатына каршы улуттук-боштондук күрөшү деп аталып келет.

Жалпылап – “үркүн” деп аташса, бирок аны “Улуттук боштондук күрөшү” деген аталышка такашат. Үркүн – орус падышачылыгынын аёсуз эзүүсүнөн улам, кытайга качкандагы кыргыздардын кыргыны. Ошого быйыл 104 жыл болду.

Орусия империясы Орто Азияга колониялык саясат жүргүзгөнү маалым. Кыргыздар алардын бийлигин таанып, анын буйрук, жарлыктарына ылайык милдеттүү болгон. Падыша өкмөтү аймакты башкарууда жергиликтүү элдердин түпкү кызыкчылыктарын эске алган эмес.

Тарых илиминин кандидаты Таалай Исмановдун маалыматында, орус жазалоочуларынын колунан 1916-жылы 16 миң кыргыз өлүп, 130 миңден ашык кыргыз Кытайга качканы, жолдо сууктан, ачкалыктан улам көз жумганы да айтылат.

Быйыл ошол каргашанын 104 жылыгана карата, коронавирустук пандемияга байланыштуу, көп иш-чаралар өткөн жок. Борбор калаада гана 1916-жылы улуттук-боштондук үчүн каза болгон ата-бабалар эскерилди. Бул иш-чара жыл сайын август айынын биринчи жумасында өткөрүлүп келет. Быйыл эпидемиологиялык кырдаалга башланыштуу көп киши чогулган жок.

Комментарий жиберүү