ЕО-ның бұрынғы сыртқы саясат жөніндегі қызметкері АҚШ президентінің Иранға қарсы қоқан-лоққысының келіссөздерге әсері туралы: «Егер Иранға қысым жасалмаса, келіссөздер жүргізеді»,- деп айтты.
ISNA ақпарат агенттігінің хабарлауынша, Иранмен ядролық келіссөздердегі ЕО-ның бұрынғы өкілі Федерика Могерини итальяндық Corriere della Sera газетіне берген сұхбатында: «Бүгінгі таңда жағдай бұрынғыдай емес. Егер АҚШ президенті Дональд Трамп «жеңіс-жеңіліс» тәсілін қолданғысы келсе, Иранды келіссөздерде көру қиын болады», – деді.
Могерини: «Ирандықтар өздерін құрметті сезініп, оларға қысым жасалмаса, келіссөздер жүргізеді», – деп атап өтті.
Еуропалық одақтың бұрынғы өкілі «Ортақ қадам» жан-жақты бағдарламасы (JCPOA) және АҚШ-тың оның күшін жоюы туралы сұраққа: «Трамп JCPOA-ны жыртып тастады, себебі оған Барак Обама (бұрынғы АҚШ президенті) қол қойған. JCPOA жұмыс істеді және Иранның ядролық қаруы жоқ екеніне кепілдік берді. Бүгінде Ислам Республикасы халықаралық кепілдіктерді қалайды, сондықтан келісімге қол жеткізілгеннен кейін оны бұзуға болмайды», – былай деп жауап берді.
Осы кепілдіктерге сілтеме жасай отырып, ол былай деп қосты: «Қол қойылғаннан кейін АҚШ делегациясының басшысы Джон Керри келісім болмаған жағдайда Израильдің соңынан Американың Иранға қарсы әскери араласуға мәжбүр болатынын мойындады. Бұл бірнеше жылдан кейін болды. Сондай-ақ, JCPOA мүмкін болды, себебі Еуропалық Одақ және тағы бес ел келіссөздер үстелінде болды.
Федерика Могерини Трамптың JCPOA-дан шығуына қатысты өз сезімдері туралы былай деді: «Мен көңілім қалды және алаңдадым, себебі сол сәттен бастап Иран ядролық қарумен оңайырақ жұмыс істей алар еді, бірақ содан кейін біз реакция білдіріп, келісімді Америкасыз да сақтауға тырыстық, біз жылдар бойы мүмкін емес болғанша тырыстық».
Федерика Могеринидің Иранның ядролық қаруға қол жеткізуге бағытталған әрекеттері туралы мәлімдемесі Иран ресми және діни тұрғыдан ядролық қаруға ұмтылмайтынын мәлімдеген кезде айтылды, тіпті бүгін де, Жоғарғы Көшбасшы шәһид болғаннан кейін де, бұл саясатты оның мұрагері жалғастыруда.
ИИР СІМ-нің өкілі Исмаил Бақаи өткен аптада былай деп мәлімдеді: «Иранның ядролық мәселеге қатысты ұстанымы әрқашан айқын және дәйекті болды. Ядролық қаруды таратпау туралы шарттың мүшесі ретінде Иран бейбіт мақсатта ядролық энергиядан пайда көруге құқылы және ешкім Иранды бұл құқықтан айыра алмайды».
Трамптың «нөлдік байытуды» қалайтыны және бұл шындыққа жанасады ма деген сұраққа ЕО-ның бұрынғы сыртқы саясат жөніндегі басшысы: «АҚХА мұны ешқашан қабылдамайды. Мұндай келіссөздердегі ең маңызды нәрсе – АҚХА нысандарды тексеру және оларға қол жеткізу мүмкіндігі; біз соған қол жеткіздік», – деп жауап берді.
Могерини сұхбаттың басқа бөлігінде сол кездегі келіссөздерге де тоқталып, былай деді: «Әркімнің өз мақсаты болды. Иран санкциялардың алынып тасталуын қалады, ал халықаралық қауымдастық Иран Ислам Республикасының ядролық бағдарламасына қойылған шектеулерді және ең бастысы, АҚХА-нің тексеруіне толық қол жеткізуін қабылдауын қалады. Бұл екі жаққа да тиімді сценарий болды, сондықтан ол жұмыс істеді».