АКШ менен Израилдин Иранга каршы согушунун 20-күнүндө бул жаңжалдан чыгуу боюнча так стратегия жоктой көрүнөт, ошол эле учурда Иран каршы соккуларды улантууда.
Социалдык тармактарда согуш, АКШ президенти Дональд Трамптын аскердик авантюралары жана Ирандын чечкиндүү жооп соккулары кырдаалды өзгөрткөнү тууралуу кызуу талкуулар жүрүүдө.
Интернет колдонуучулар Ак үй көзөмөлдү жоготконун, Тель-Авивдеги режим кырдаалды башкара албай калганын жана дүйнөлүк экономика кыйроонун босогосунда турганын белгилешүүдө.
Алардын пикиринде, учурдагы кризис катачылыктан эмес, Иран Ислам Республикасына каршы атайылап башталган агрессиядан келип чыгып, аны баштагандар өздөрү көзөмөлдөй албай калууда.
Журналист Лора Розен Трамп администрациясынын аракеттерин катуу сынга алып, согуш 28-февралда Ислам революциясынын лидери аятолла Сейед Али Хаменейинин жана бир нече жогорку даражалуу аскер кызматкерлеринин өлтүрүлүшүнөн кийин башталганын белгиледи.
Ал социалдык тармактагы билдирүүсүндө: «Баары көзөмөлдөн чыгып жатат. Трамп бул бир нече күндүк “жеңил операция” болот деп ойлогон — балким, “Венесуэла 2.0” сыяктуу», — деп жазган.
Розен чыныгы абал президент күткөндөн алыс экенин белгилеп, Трампта так стратегия жок экенин айтты.
«Ал эмне кылып жатканын түшүнбөйт; анын чалгындоо кызматтары жана жардамчылары ага уккусу келбеген нерсени айтпашы керек болгон абалда; алардын эч кимиси максат эмне экенин түшүндүрө албайт», — деди ал.
Бул пикирди Grayzone сайтынын кабарчысы Аарон Мате да колдоп, Трамптын ачык билдирүүлөрүндөгү карама-каршылыктарды белгиледи.
«Трамп Израилдин Ирандын газ кендерине сокку уруусуна уруксат бербегендей түр көрсөтүп, ошол эле учурда Ирандан жооп кайтарбоону өтүнүүдө», — деп жазды ал.
Мате ошондой эле Трамп өз президенттигин жана дүйнөлүк экономиканы Израил менен байланыштыруу аркылуу өзүн алсыз абалга калтырганын айтты.
Колдонуучулар согуштун башталышы үчүн толук жоопкерчиликти АКШ жана Израил жетекчилигине жүктөшүүдө, анткени бул окуя Оман ортомчулук кылган өзөктүк сүйлөшүүлөрдүн фонунда башталган.
Индиялык журналист Смита Шарма: «Нетаньяху менен Трамп Иранга каршы бир тараптуу агрессияны башташты жана режимди өзгөртүү аракетинде ийгиликке жетпей, дүйнөгө өлүм жана кыйроо алып келишти», — деп билдирди.
Ал ошондой эле «өзөктүк коркунуч» тууралуу жүйөлөрдү мурдагы Ирактагы массалык кыргын куралдары тууралуу негизсиз дооматтарга салыштырды.
Америкалык илимпоз Ассал Рад бул согушту катачылык эмес, атайын жүргүзүлүп жаткан стратегиянын бир бөлүгү деп баалады.
«Хаос — бул ката эмес, максат», — деп жазды ал.
Комментарийчи Юлиана Длугач Трамптын тарыхтагы орду тууралуу мындай деди:
«Трамп Израилди регионалдык гегемон кылууга аракет кылып, АКШны Иранга каршы койгон президент катары эсте калат, бирок акырында өзү ага көз каранды болуп калды».
Айрым аналитиктер Ирандын стратегиясына да көңүл бурушту. Филип Праудфут Иран АКШнын күчүнө гана каршы турбастан, анын экономикалык негиздерине — нефтедолларга — сокку уруп жатканын белгиледи.
Наджам Али болсо Ирандын аракеттерин Батыштын көп жылдык санкциялары менен басымына жооп катары баалады.
«Кырк жыл бою Иран агрессия үчүн эмес, көз карандысыз болууну каалаганы үчүн экономикалык кысымга кабылды», — деп жазды ал.
Ал Ирандын аймактык альянстарын «душман чөйрөдө жашап калуунун куралы» деп атады.
Илимпоз Гленн Дизен Батыштын позициясын эки жүздүүлүк катары мүнөздөдү:
«Эл аралык укук өз ара чектөөлөргө негизделет. Эгер өзүң эрежелерди сактабасаң, башкалардан да талап кыла албайсың», — деди ал.
Айрым божомолдор андан да кооптуу болду. Аналитик Марк Слапински дүйнө жаңы Улуу депрессияга бара жатканын айтты.
Ал эми Health Ranger аттуу колдонуучу согуш глобалдык гуманитардык кырсыкка алып келиши мүмкүн экенин эскертти.
Жалпысынан социалдык тармактардагы реакциялар АКШнын тышкы саясатына, Жакынкы Чыгыштагы туруксуздукка жана дүйнөлүк экономика үчүн мүмкүн болгон оор кесепеттерге байланыштуу терең тынчсызданууну чагылдырат.