Ирандагы интернетке коюлган чектөөлөр: азыркы абал жана алдыдагы чечимдер

Иранда акыркы күндөрдө интернеттин, өзгөчө чет элдик мессенжерлердин башаламандыктарды уюштурууда, ошондой эле аларды башаламандыктан террордук аракеттерге жана куралдуу кол салууларга өткөрүүдө олуттуу роль ойногонуна байланыштуу, интернетке жеткиликтүүлүккө айрым чектөөлөр киргизилди.

Эл аралык интернет жана чет элдик платформалар толук иштеп турган учурда башаламандыктарда көчөдөгү зордук-зомбулук, мүлккө зыян келтирүү жана жарандардын өлүмү көп орун алды. Бирок 8-январда интернет чектелгенден кийин террордук аракеттердин күчү басаңдап, бул топтордун ортосундагы байланыш үзгүлтүккө учурады.

Убакыт өткөн сайын курман болгондордун санынын азайышы менен интернетке жалпы жеткиликтүүлүктүн ортосунда түз байланыш бар экени айкын боло баштады. Коомго күйгөн көптөгөн адамдар да элдин өмүрүнө коркунучту азайтуу үчүн интернетке коюлган чектөөлөрдү олуттуу улантуу зарыл экенине ынанды.

Интернеттин азыркы абалы кандай?

 Азыркы учурда Улуттук маалымат тармагы (улуттук интернет) активдештирилип, анын негизинде дээрлик бардык ички веб-сайттар жеткиликтүү болуп калды.
 Айрым кемчиликтер дагы эле бар, бирок жакынкы күндөрү улуттук тармак толук кандуу ишке кирип, ички сайттарга жана кызматтарга толук жеткиликтүүлүк камсыз кылынары күтүлүүдө.
 Ички социалдык тармактар да салыштырмалуу активдешти жана жеткиликтүүлүктү кеңейтүү иштери жүрүп жатат.
 Учурда расмий каналдар ички мессенжерлер аркылуу билдирүү жөнөтө алышат, эми бул мүмкүнчүлүктү бардык колдонуучуларга берүү боюнча аракеттер көрүлүүдө.

Алдыдагы күндөрү абал кандай болушу мүмкүн?

Душмандардын планы башаламандыктар башталгандан кийин зордук-зомбулуктун деңгээлин жогорулатуу болгон, ошондо өлкөдөгү жалпы коопсуздуктун жоктугунан улам Израилдин чалгындоо кызматтары, ошондой эле «Мунафыктар», «Жайш-ал-зулм», «PJAK», «Комала» сыяктуу террордук топтор кеңири активдешип, эл арасында массалык өлүмдөрдү уюштурууну көздөшкөн.

Азыркы учурда элдин аң-сезимдүүлүгү жана активдүү позициясынын аркасында душмандын башаламандыктар фазасы токтотулду. Бирок уюшулган террордук уячаларды коомдук мейкиндиктен толук тазалоо үчүн олуттуу коопсуздук чаралары зарыл.

Маанилүү жагдай, террордук уячалардын жетекчилери менен байланыш эл аралык интернетсиз өтө кыйын. Ошондуктан террордук аракеттер толук басаңдаганга чейин интернеттин азыркы абалын сактап калуу ыктымал көрүнөт.

Натыйжада, алдыдагы бир-эки жуманын ичинде интернетке жеткиликтүүлүктү кеңейтүү боюнча акыркы чечим тиешелүү мамлекеттик органдар тарабынан кабыл алынышы мүмкүн.