Кытай лидериСи Цзиньпин Тайвандын КЭР менен биригиши тууралуу айтты.
Кезектеги билдирүү аралдагы президенттик шайлоо башталардан бир нече жума мурда жасалгандыгын NUR.KZ сайты CNNге шилтеме кылып билдирди.
Кытайдын лидери Си Цзиньпин кайрадан Тайванды калган Кытай менен бириктирүү ниетин айтты. Бул тууралуу ал ушул жуманын шейшемби күнү Мао Цзэдундун – Кытай Эл Республикасынын негиздөөчүсүнүн туулгандыгынын 130 жылдыгына арналган кайрылуусунда билдирди.
“Мекен менен толук кошууну ишке ашыруу – бул өнүгүүнүн айныгыс жолу, бул элдин да каалоосу болуп саналгандыктан, адилет да кадам болмокчу. Мекен биригүүгө тийиш жана андай болот. Биз эки жактын мамилелеринин тынч жол менен өнүгүүсүнө шарт түзүшүбүз керек жана Тайван кандайдыр бир жагдайдан улам Кытайдан бөлүнүп калышына чечкиндүү каршы турушубуз керек”, – деди Си.
Айта кетүүчү жагдай, Тайванда бир нече жумадан кийин президенттик шайлоо болмокчу жана анда жарандарга жүргүзүлгөн сурамжылоого ылайык учурдагы вице-президент Лай Цзинте жана президенттин шакирти Цай Инвен алдыга чыгууда. Алар экөөсү тең көзкарандысыз Тайвандын жактоочулары болуп саналышат. Мындан тышкары президенттик жарышка Гоминьдан партиясынан Хоу Юи жана Тайван элдик партиясынан Кэ Вэньчжелер да катышууда – бул экөөсү тең “КЭР менен тыгыз байланыштын” тарапкерлери катары эсептелет.
Белгилей кетүүчү жагдай, бир жума мурда КЭР төрагасы Си Цзиньпин АКШ президенти Жо Байденге жеке өзү Тайванды материктик Кытай менен кошууну убада кылган. Анын алдында КЭРдин лидери бул биригүүнү “жалпы кытайлыктардын баардыгынын каалоосу” деп атаган.
Тайван менен Кытайдын мамилеси
CFR уюмунун сайтындагы маалыматка ылайык, Тайван менен Кытайдын мамилеси 1949-жылдан бери Тайван Кытайдан көз карандысыз болуп келет. Бирок Пекин канткен менен аралды өз аймагынын бир бөлүгү деп эсептейт. КЭР бир нече ирет кайсы бир мезгилде материктик Кытай ал тургай күч колдонууга туура келсе да Тайван менен биригүүгө туура келет деп билдирүү жасаган.
Азыр Тайвандын жетекчиси Цай Инвэнь болуп саналат жана анын партиялык платформасы көзкарандысыздык үчүн жигердүү аракет кылып келүүдө.
Аралдын көзкарандысыздык маселеси көпчүлүк учурда АКШ менен Кытайдын ортосундагы пикир келишпестиктерди жаратууда. Мисалы, 2021-жылы АКШ президенти Байден Вашингтон Тайвандын көзкарандысыздык идеясын колдобой тургандыгын билдирген. Бирок бир нече ирет Штаттар эгер Кытай кол салса, Тайванды коргой тургандыгын айткан.
Мындан тышкары 2022-жылы Пекин менен Вашингтондун ортосундагы чыңалуу АКШнын өкүлдөр палатасынын экс-спикери Нэнси Пелоси аралга сапары курчуп кеткен.
Эске сала турган жагдай, Пелоси Тайвандан кеткенден кийин кытай тарап Тайванды узак мөөнөтүү жана катаал чаралар менен коркутуп, аралдын тегерегинде масштабдуу машыгууларды баштаган.
Анда Тайвандын куралдуу күчтөрү КЭРдин бул аракетине жооп катары өзүнүн аскердик машыгууларын өткөрүүнү чечкен. Ал эми өткөн жылдын августунун аягында биринчи жолу кытай тараптын дронуна ок аткан.