2025-жылдын 10-октябрында Газа тилкесинде ок атышууну токтотуу режими киргизилгенден кийин Израил армиясы Газа провинцияларынын тереңинен сары сызык менен белгиленген аймактарга чегинген. Бул сызыктар баскынчыл күчтөрдүн артка жылуу чек араларын билдирип, аларга Газанынын түндүгүн, чыгыш бөлүгүн, ошондой эле Хан-Юнус жана Рафах шаарларын (аль-Маваси аймагынан жана Мораг менен Филадельфия стратегиялык коридорлорунан тышкары) көзөмөлдөп турууга мүмкүндүк бермек. Башкача айтканда, Газанынын дээрлик 50 пайызы израилдиктердин көзөмөлүндө калмак.
Сары сызык эмне үчүн маанилүү?
Бирок израилдик күчтөр негизсиз шылтоолорду, анын ичинде ХАМАСтын операциялары уланууда деген дооматтарды же каза болгон израилдик туткундардын сөөктөрү табылган жок деген жүйөлөрдү айтып, сары сызыкты кеңейтип, белгиленген чектен ашып кире баштады. Бул аралыкта алар сары сызыктан тышкаркы аймактарда жүздөгөн палестиналык жарандарды бомбалоо аркылуу кырып салышты.
Эксперттердин айтымында, Израиль бул сызык аркылуу Газанынын жарымынан көбүн камтыган жабык аскердик мейкиндик түзүүнү көздөйт. «Алдын ала коопсуздук» деген жүйө менен бул режимге Газада эркин маневр жасоого мүмкүнчүлүк берилет.
Мындайча айтканда, Израиль сары сызык аркылуу Газада каалаган убакта кеңири чабуул жасабастан эле, тереңдеги позицияларынан чектелген соккуларды ура алат. Ошондой эле бул сызык Газада жашоочулардын талкаланган аймактарга кайтып келишине тоскоол болууга багытталган. мактарга кайтып келишине жол бербөөгө аракет кылышат; бул маселе убакыттын өтүшү менен демографиялык кырдаалды акырындык менен өзгөртөт, анткени Газанын түндүк жана чыгыш аймактары калктан бошоп, жашоо белгилери жок боз аймакка айланып бара жатат.
Бул Израилдин жаңы аталыштагы коопсуздук буфердик зонасын түзүү боюнча көптөн берки көз карашына дал келет. Байкоочулар сары сызык согуштун аякташын эмес, тескерисинче, келишимдердин артына жашырылган тынч басып алуунун жаңы этабын билдирерин белгилешет. Бул моделде Газа алыстан башкарылып, анын чек аралары ок атуу, эскертүүлөр жана талаа карталары аркылуу көзөмөлдөнөт. Натыйжада бул туруктуу коопсуздук алкагындагы басып алууну кайра жаратууга жакыныраак көрүнөт.
“Кызгылт сары сызык”: Газаны туруктуу басып алуу планы
Жакында баскынчылар Газада «кызгылт сары сызыкты» да киргизишти. Дүйнө Дональд Трамп сунуштаган ок атышпоо планынын ишке ашышын жана Израиль армиясынын чыгышын күтүп жаткан учурда, франциялык Mediapart басылмасы Израилдин жаңы стратегиясын «түстөргө негизделген инженерия» деп мүнөздөдү.
Бул план Газаны эл аралык жана аймактык кепилдиктер астында өткөөл башкаруу механизми менен “демилитаризацияланган зонага” айландырууну көздөйт жана ал түздөн-түз Трамптын көзөмөлүндө болот. Газанынын чыгышындагы аймактын 54 пайызын бөлүп турган сары сызыктан кийин, Израиль тарабынан расмий жарыяланбаган кызгылт сары сызык батышты көздөй акырын жылып, калган «коопсуз» аймактарды өлүм тузактарына айлантууда.
Изилдөөлөр көрсөткөндөй, Израиль эми чек араларды тикенек зым менен эмес, түстүү сызыктар менен аныктап жатат. Бул сызыктар Газада жашаган 2,3 миллиондон ашык адамдын тагдырын чечүүдө. Бетон блоктор менен белгиленген сары сызык Израиль армиясы көзөмөлдөгөн аймактарды жарандык аймактардан бөлүп турса, «кызгылт сары сызык» жаңы жана кыйраткыч чек ара катары пайда болду.
2025-жылдын декабрында Израиль армиясынын башкы штабынын жетекчиси Эяль Замир “Сары сызык – бул жаңы чек ара. Ал бир эле учурда коргоочу алдыңкы коргонуу сызыгы да, чабуул сызыгы да болуп саналат” деп билдирген.