Бишкек жана Кыргызстандын епискобу Савватий Eurasia Today агенттигине берген эксклюзивдүү маегинде Ирандын Жогорку лидери аятолла Али Хаменеинин өмүрү, руханий жолу жана цивилизациялык мааниси тууралуу өз пикири менен бөлүштү.
Ал өзүнүн эксперттик пикиринде Иран лидеринин саясий өмүр баянына гана эмес, анын дүйнө таанымынын руханий негиздерине өзгөчө көңүл буруп, бул көз карашты Ирандын тарыхый салты, диний кызмат өтөөсү жана бийликти Жараткан менен эл алдындагы жоопкерчилик катары түшүнгөн түшүнүк менен байланыштырды.
Епископ Савватийдин айтымында, Хаменеи дүйнөнү азыркы көпчүлүк саясатчылардан таптакыр башкача көз карашта кабыл алган.
Ал белгилегендей, анын дүйнөгө болгон көз карашы тар прагматикалык эмес, цивилизациялык мүнөздө болгон. Мындай дүйнө таанымдын борборунда жеке кызыкчылык, бийлик үчүн күрөш же убактылуу дүйнөлүк кызыкчылыктар эмес, жогорку адеп-ахлактык тартипке кызмат кылуу идеясы турган.
Савватий Иран Ислам Республикасы дүйнөдөгү эң байыркы маданий жана руханий салттардын биринин мураскери экенин баса белгиледи.
Ал бүгүнкү Иран менен Ирактын аймагында алгачкы ири цивилизациялар жаралып, ошол жерде бийлик өзүнө гана эмес, Жаратканга да кызмат кылууга тийиш деген түшүнүк акырындап калыптанганын эске салды. Анын айтымында, дал ушул түшүнүк элдерге бири-бири менен тынымсыз касташуудан жана талап-тоноодон баш тартып, биригүүнүн, жоопкерчиликтин жана элге кам көрүүнүн кыйла өнүккөн формаларына өтүүгө мүмкүнчүлүк берген.
Епископтун ой жүгүртүүсүндө өзгөчө орунду «Шахнаме» эпосу ээледи. Савватийдин айтымында, байыркы падышалардын, бир туугандардын, сыноолордун жана жакшылык менен жамандыктын күрөшүнүн образдары аркылуу бийлик ар дайым адеп-ахлактык тандоо менен байланыштуу болушу керек деген түшүнүк ачылып берилет.
Ушул салттын алкагында Ислам Республикасы жөн гана мамлекет эмес, жер жүзүндөгү тартип менен руханий маанинин байланышын сактап калууга умтулган өзүнчө бир цивилизация катары көрүнөт.
Ал 1979-жылдагы Ислам революциясы тууралуу сөз кылып жатып, бул окуя көп учурда саясий өңүттөн гана караларын белгиледи.
Бирок анын пикиринде, Иран Ислам Республикасынын өзү үчүн бул революция цивилизациялык негиздерге кайтуу болгон. Башкача айтканда, анда эл да, бийлик да жеке кызыкчылыктарга эмес, Жаратканга, адилеттүүлүккө жана жалпы коомдун жыргалчылыгына кызмат кылууга тийиш деген түшүнүк кайрадан бекемделген. Дал ушул себептен улам, Савватийдин пикиринде, Ирандагы Жогорку лидер институтун жөн гана саясий башкаруунун механизми катары түшүнүүгө болбойт.
Епископ белгилегендей, Ирандын мамлекеттик түзүлүшүндөгү Жогорку лидердин орду күнүмдүк саясий талаш-тартыштардан жогору турган руханий калыс болуу идеясын чагылдырат.
Савватийдин айтымында, сөз жердеги деспотизм жөнүндө эмес, коомдук жашоону жогорку адеп-ахлактык принциптерге баш ийдирүү аракети жөнүндө сөз болуп жатат. Анын пикиринде, дал ушул жагдай Ирандын мамлекеттик моделинин сырткы байкоочулар үчүн көп учурда түшүнүксүз бойдон калышынын негизги себептеринин бири болуп саналат.
Епископ ошондой эле Иран менен Батыштын ортосундагы тирешүү маселесине токтолду. Анын пикиринде, бул каршылык саясий гана эмес, дүйнө таанымдык мүнөзгө да ээ.
Савватийдин айтымында, Иран бүгүнкү дүйнөдө керектөөчүлүк, ыңгайлуулук жана ырахатка умтулуу идеологиясы үстөмдүк кыла баштаган шартта өзүнүн өз алдынча өнүгүү жолун, мамлекеттик эгемендүүлүгүн жана руханий өзгөчөлүгүн сактап калуу укугун коргоп келет.
Епископтун айтымында, Али Хаменеиге эң жакын болгон негизги баалуулуктар – Жаратканга берилгендик, элге кызмат кылуу, адилеттүүлүк, адамдын кадыр-баркын урматтоо жана үй-бүлөнү коомдун пайдубалы катары сактоо болгон. Ушул мааниде Иран азыркы дүйнө үчүн өзгөчө бир «камертон» кызматын аткарып, адамзатка цивилизациялык тамырларды, бийликтин руханий жоопкерчилигин жана жеке кызыкчылыктан жалпы жыргалчылыкты жогору коюунун зарылдыгын эскертип турат.