АКШнын Иранга каршы күчөп жаткан аскердик агрессиясы буга чейин эле миллиарддаган долларга түшүп жатат. Алдын ала эсептөөлөргө ылайык, согуштун баштапкы баскычында эле америкалык салык төлөөчүлөр 1 миллиард доллардан ашык каражат коротушкан.
Бюджеттик аналитиктер эгер согуш улана берсе, түз аскердик чыгымдардын жалпы көлөмү 40–95 миллиард долларга чейин жетиши мүмкүн, ал эми жалпы экономикалык зыян мындан да жогору болушу ыктымал экенин эскертишүүдө.
Каржылык жоготуулар ишемби күнү болгон алгачкы соккуларга чейин эле башталган. The Wall Street Journal басылмасы экспертке таянып билдиргендей, авианосецтерди, аскердик учактарды жана он миңдеген аскер кызматкерлерин аймакка жайгаштыруу болжол менен 630 миллион долларга түшкөн.
Бул себепсиз жана негизсиз согуш Иран менен АКШнын өзөктүк программа боюнча кыйыр сүйлөшүүлөрү жүрүп жаткан учурда башталган. Анын буталарынын бири Ислам революциясынын лидери аятолла Сейед Али Хаменеи болгон, бул Иран тараптан катуу жооп кайтарууга алып келген.
Учактарды жоготуудан жүздөгөн миллион доллар чыгым болду
Согуштук жоготуулар чыгымдарды тез эле көбөйттү. Жекшемби күнү Кувейтте үч даана F-15E Strike Eagle истребители атып түшүрүлгөнүн АКШнын Борбордук командачылыгы (CENTCOM) ырастады. Бир учактын болжолдуу баасы 90 миллион доллар болгондуктан, жалпы жоготуу 300 миллион долларга жакын болду.
Агрессиянын масштабы да чоң. Дүйшөмбү күнү CENTCOM билдиргендей, жарыяланбаган согуштун алгачкы 48 саатында Иран аймагындагы буталарга 1250дөн ашык сокку урулган. Чабуулдарга 20дан ашык ар кандай курал системалары жана аскердик платформалар колдонулган.
Колдонулган техника ар түрдүү — салыштырмалуу арзан дрондордон тартып заманбап бомбалоочу учактарга жана ракетадан коргонуу системаларына чейин. Бул кампаниянын интенсивдүүлүгүн жана чыгымдардын өсүп жатканын көрсөтөт.
Эң көп колдонулган каражаттардын бири — бир багыттуу «камикадзе» дрондору. Ар бир дрондун баасы болжол менен 35 миң доллар. Эгер 1250 соккунун баарында ушундай дрондор колдонулган деп эсептесек, чыгым 43,8 миллион долларга жетет. Бирок так канча дрон колдонулганы расмий жарыяланган эмес.
Ал эми кыйла татаал системалардын чыгымы мындан да жогору. The New York Times маалыматына ылайык, сокку урууда колдонулган B-2 стелс-бомбалоочу учагынын бир сааттык учуусу 130 миңден 150 миң долларга чейин турат. Ошондой эле согушта колдонулган “Tomahawk” канаттуу ракеталарынын ар бири 2 миллион долларга жакын турат.
Коргонуу системалары да өтө кымбат
Коргонуу системалары да ушундай эле кымбат. Pentagon документтерине таянып The Hill басылмасы билдиргендей, жакындап келген соккуларды тосуу үчүн колдонулган THAAD ракеталык тоскучтарынын ар бири 12,8 миллион доллар турат. Бирок канча тоскуч колдонулганы азырынча белгисиз.
Ошол эле учурда АКШнын аймактагы ири аскердик күчүн кармоого кеткен күнүмдүк чыгымдар өсүп жатат. The Washington Post маалыматына ылайык, учурда согушка 50 миңге жакын америкалык аскер кызматкери тартылган жана кошумча күчтөр да жөнөтүлүшү мүмкүн.
Деңиз операцияларынын өзү эле күнүнө миллиондогон долларды талап кылууда. Аймакка эки авианосец жөнөтүлгөн, алардын бири чабуулга кабылган.
Жаңы америкалык коопсуздук борборунун баалоосу боюнча, бир авианосецти иштетүү күнүнө кеминде 6,5 миллион доллар, демек эки авианосец үчүн күнүнө болжол менен 13 миллион доллар талап кылынат. Бул эсеп 2013-жылдагы маалыматтарга негизделгендиктен, азыркы чыгым мындан да жогору болушу мүмкүн.
Мисалы, Bloomberg агенттиги февралда мурдагы жайгаштыруу учурунда “Жеральд Форд” авианосецин иштетүү күнүнө болжол менен 11,4 миллион долларга түшкөнүн кабарлаган.