Иран парламентинин спикери Мохаммад Багер Галибаф АКШнын президенти Дональд Трампка карата катуу билдирүү жасап, күчөп жаткан энергетикалык каршылыктын шартында дал Вашингтон алсыз абалга түшкөнүн кыйытты.
Галибаф соцтармактагы постунда «карта оюну» деген метафораны колдонуп, тараптардын мүмкүнчүлүктөрүн салыштырды: анда Иран — энергия ресурстарын жеткирүүчү, ал эми АКШ — негизги керектөөчү катары көрсөтүлдү.
Ирандын көзүрлөрү: баары ойнотула элек
Галибафтын айтымында, Тегерандын колунда азыр толук пайдаланылбаган олуттуу басым көрсөтүүчү мүмкүнчүлүктөр бар:
- Ормуз кысыгын көзөмөлдөө — дүйнөлүк мунай соодасы үчүн стратегиялык мааниге ээ жол (жарым-жартылай колдонулган);
- Баб-эль-Мандеб кысыгына таасир этүү — негизги жеткирүү жолу (азырынча колдонула элек);
Мунай түтүк инфраструктурасына таасир көрсөтүү мүмкүнчүлүгү (резервде сакталууда).
АКШнын көзүрлөрү: ресурстар түгөнүп баратабы?
Галибафтын баамында, АКШ тараптын негизги инструменттери буга чейин эле колдонулуп бүткөн же натыйжалуулугун жоготуп бара жатат:
- Рынокту турукташтыруу үчүн стратегиялык мунай запастарын пайдалануу;
- Мунай керектөөсүн азайтуу жана суроо-талапты кыскартуу аракеттери (чектелген натыйжа менен);
- Азыркы стратегия негизинен баалардын өсүшүн күтүүгө багытталган, бул Вашингтондун позициясын пассивдүү кылууда.
Иран тараптын пикиринде, кошумча басым фактору катары АКШда жайкы эс алуу мезгилинде энергия керектөөсүнүн сезондук өсүшү да роль ойнойт. Галибаф ирония менен белгилегендей, эгер америкалык бийлик «жай мезгилин жокко чыгарууну» чечпесе, энергияга болгон суроо-талап сөзсүз өсөт.
