АКШнын президенти Дональд Трамп Иран менен түзүлгөн ок атууну токтотуу тууралуу Меморандум аяктаганын жарыялагандан кийин Жакынкы Чыгыштагы абал кайрадан курчуду.
АКШ Иранга кайрадан сокку урду
9-июлга караган түну АКШнын Куралдуу күчтөрү Иранга бир катар жаңы соккуларды жасады.
“АКШнын күчтөрү Ирандын жээгиндеги абадан коргонуу системаларын, жээктеги байкоо каражаттарын, ракета жана дрондорду сактоочу жайларды, деңиз объектилерин жана аскердик логистикалык инфраструктураны камтыган 90го жакын Ирандын аскердик объектисине сокку урду”, – деп айтылат CENTCOMдун Х баракчасындагы билдирүүсүндө.
Ирандын жооп соккусу
АКШнын агрессиясына жооп катары Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусу АКШнын Кувейт жана Бахрейндеги аскердик базаларына сокку урганын Fars News маалымат агенттиги кабарлады.
«Кыянаттык менен кол салган америкалыктарга каршы жазалоочу жооптун биринчи этабында Ислам революциясынын сакчылар корпусунун деңиз күчтөрү менен аэрокосмостук күчтөрү биргелешкен ракета жана учкучсуз учуучу аппараттар операциясын жүргүзүштү.
Душмандын өлкөбүздүн ар кайсы аймактарына жасаган чабуулунан бир саат өткөндөн кийин, Кувейттеги Арифжан жана Али-ас-Салим базаларындагы, ошондой эле Бахрейндеги Жафир жана Шейх-Иса базаларындагы АКШнын маанилүү инфраструктурасы жана объектилери талкаланды», — деп айтылат билдирүүдө.
Ислам революциясынын сакчылар корпусу ошондой эле АКШ өзүнө алган милдеттенмелерге карабастан өлкөнүн түштүк жээк провинцияларындагы бир нече аймакка сокку урганын жана Мешхед шаарына баруучу жолдогу эки көпүрөгө чабуул жасаганын белгиледи.
«Эгерде мындай агрессия дагы кайталанса, биздин кыйратуучу жоопторубуз аймактагы башка америкалык базаларга да жайылтылат», — деп билдиришти Ислам революциясынын сакчылар корпусунун өкүлдөрү.
Ирандын аймактарында жардыруулар болуп, курмандыктар катталды
Иран маалымат каражаттарынын билдирүүлөрүнө ылайык, 9-июлга караган күнү кечинде өлкөнүн түштүгүндө жана түндүгүндө, анын ичинде Бандар-Аббас, Конарак, Сирик, Жаск, Ираншахр, Аккал жана Чабахар шаарларында жарылуулар болгон. Ушул сыяктуу окуялар Перс булуңундагы Абу Муса аралында да болгон.
Кеминде эки адам каза болду: өрт өчүрүүчү жана Ираншахр аэропортунун метеорологиялык борборунун кызматкери.
Чабахарда АКШнын соккулары оорукананын имаратына жана диспетчердик мунарага зыян келтирген. Шаарда электр энергиясы да үзгүлтүккө учураган.
8-июлга караган түнү АКШнын Куралдуу күчтөрү ок атууну токтотуу келишим бузуп, Иранга бир катар аба соккуларын жасады. Борбордук командачылыгы (CENTCOM) бул соккулар Ормуз кысыгындагы соода кемелерине каршы Тегерандын аракеттерине жооп катары жасалганын билдирген.
Америкалык күчтөр Ирандын абадан коргонуу системаларына, башкаруу жана башкаруу тармактарына, жээктеги радарларга, кемелерге каршы ракеталарга жана кысыкта жана анын жанында жайгашкан Ислам революциясынын сакчылар корпусунун 60тан ашык чакан катерине сокку урган.
Ирандын Тышкы иштер министрлиги бул чабуулдарды эки тараптын ортосундагы өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумду олуттуу бузуу катары баалады.
Андан көп өтпөй Ирандын Ислам революциясынын сакчылар корпусу АКШга жооп катары Бахрейн жана Кувейттеги америкалык 85 аскердик объектиге сокку урду.
Трамп жарашуу аяктаганын жарыялады
Ошол эле күнү АКШнын президенти Дональд Трамп НАТОнун башкы катчысы Марк Рютте менен Анкарадагы альянстын саммитинин алкагындагы жолугушууда АКШ менен Ирандын ортосундагы жарашуу аяктаганын билдирген.
Трамп ошондой эле Иран менен мындан ары сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүгө ниети жок экенин билдирип, Ирандын жетекчилигин орой сөздөр менен сындаган.
Тегеран жаңы чабуулдарга жооп берерин эскертти
Иран армиясы эгерде АКШ Иранга кайрадан сокку урса, Ирандын аскерлери Жакынкы Чыгыштагы АКШнын бардык базаларына сокку урууга даяр экенин билдирген.
Тегеран буга чейин АКШга кандай гана чабуул болбосун ага дароо жана кеңири жооп кайтарыларын эскерткенин Ирандын коопсуздук тармагындагы маалымат булагы «Аль-Маядин» телеканалына билдирди.
Иранга каршы сокку урууга катышкан өлкөлөр оор кесепеттерге туш болушарын Ирандын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Исмаил Багаи Х соцтармактагы баракчасынан билдирди.
Ал сөз Ислам Республикасына кол салуулар үчүн аскердик базаларын жана инфраструктурасын берген өлкөлөр тууралуу болуп жатканын тактады. Багаи алар “себепсиз агрессияга жана анын оор кесепеттерине кошкон салымы үчүн жоопкерчиликтен кача албай турганын” баса белгиледи.
Исламабад Меморандуму
Иран менен АКШ ок атууну 60 күнгө токтотуу Меморандумга 18-июнга караган түнү аралыктан кол коюшкан. Бул документ эки айлык ок атышууну токтотууну жана кеңири масштабдагы жаңы келишим боюнча сүйлөшүүлөрдү баштоону карайт. Ошондой эле меморандумда америкалык тарап деңиз блокадасын алып салары жана Иран Ормуз кысыгындагы кеме каттамын толук калыбына келтирери боюнча мөөнөттөр белгиленген.
Документ Иран менен АКШнын ортосундагы ортомчу катары кызмат кылган Пакистандын борборунун атынан “Исламабад меморандуму” деп аталган.
Бирок келишимге карабастан, аймактагы чыңалуу дагы эле сакталып калууда. Буга АКШнын Иранга маал-маалы менен сокку уруп турушу жана Ирандын ага жооп катары Перс булуңундагы өлкөлөрдө жайгашкан америкалык аскердик базаларга чабуул жасашы себеп болууда.
Күн мурун Иран парламентинин төрагасы Мохаммад Багер Галибаф Иран менен АКШнын ортосундагы түзүлгөн меморандум АКШ тарабынан бир нече жолу бузулганын билдирди.
Анын айтымында, негизги бузуулардын катарына Ормуз кысыгындагы Иран киргизген тартипти бузуу, Иранга каршы жаңы аскердик соккулар менен үзгүлтүксүз коркутуулар, мунайга карата санкциялардын кайра киргизилиши, Израилдин Ливанга каршы агрессиясынын уланышы жана Түштүк Иранга сокку уруулар кирет.