Ирандын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү өлкө Ормуз кысыгы аркылуу транзитти жөнгө салуунун жаңы механизмин иштеп чыгуу үчүн Оман менен консультацияларды улантып жатканын билдирди.
Исмаил Багаи дүйшөмбү күнү жумалык маалымат жыйынында бул билдирүүнү жасап, АКШ менен Израилдин Ислам Республикасына каршы агрессиялык согушун Тегеранды өзүн коргоо үчүн чараларды көрүүгө мажбурлаган эл аралык укукту одоно бузуу деп атады.
Ал Ормуз кысыгы “маанилүү” деңиз жолу экенин, анын мааниси Ирандан, Омандан жана аймактан тышкары, бүткүл дүйнөгө таасир этерин билдирди.
“Иран Ислам Республикасы бул жол аркылуу коопсуз транзитти камсыз кылуу үчүн ар дайым эбегейсиз күч-аракет жумшап келген жана Ормуз кысыгы аркылуу өтүү мүмкүн болушунча ыңгайлуу жана коопсуз болушу керек деп талап кылууну улантууда”, – деп кошумчалады ал.
Ал Иран да, Оман да Ормуз кысыгы аркылуу коопсуз транзитти камсыз кылуу үчүн зарыл чараларды көрүүгө милдеттүү экенин баса белгиледи, анткени ал эки жээктеги мамлекеттин аймактык сууларында жайгашкан.
«Жээктеги мамлекет болгон Иран Ислам Республикасына кол салуу Тегеранды өзүнүн улуттук эгемендүүлүгүн, аймактык бүтүндүгүн жана улуттук коопсуздугун коргоо үчүн эл аралык укукка ылайык бир катар чараларды көрүүгө түрттү. Бул аракеттер эл аралык укук жана Ирандын ички мыйзамдары менен уруксат берилген жана өлкөнүн юридикалык милдеттенмелерине толук шайкеш келет», – деп белгиледи Багаи.
Ирандын өкүлү бул процесс уланып жатканын ырастап, «Учурда биз бул максатка жетүү үчүн механизмди иштеп чыгуу максатында Оман жана башка кызыкдар тараптар менен тынымсыз байланыштабыз»,- деп кошумчалады.
Ал өткөн аптада Маскатта ирандык жана омандык эксперттердин жолугушуусу өткөнүн белгилеп, бул маселе боюнча эки өлкөнүн ортосундагы байланыштар жана консультациялар үзгүлтүксүз уланып жатканын кошумчалады.
Багаинин сөздөрү дүйнөлүк энергетикалык сооданын олуттуу бөлүгү өтүүчү маанилүү деңиз коридору болгон Ормуз кысыгындагы чыңалуу күчөгөн учурда айтылды.
АКШ менен Израилдин агрессиясынан кийин Иран кысыкты душмандары жана алардын союздаштары үчүн жапты. Өткөн айда Иран бийлиги АКШнын президенти Дональд Трамп ирандык кемелерди жана портторду блокадага алганын жарыялагандан кийин катуу көзөмөлдү киргизген.
Тегеран бул чаралар Пакистандын ортомчулугу менен жетишилген, 8-апрелде күчүнө кирген жана кийинчерээк Вашингтон тарабынан бир тараптуу узартылган ок атышууну токтотуу келишиминин шарттарын бузат деп ырастайт.