Ирандын Азербайжандагы мурдагы элчиси жана саясий эксперт Мохсен Пакаин «Eurasia Today» агенттигине берген эксклюзивдүү маегинде Жакынкы Чыгыштагы акыркы чыңалуунун себептери тууралуу пикирин билдирди.
Анын айтымында, Жакынкы Чыгыштагы акыркы кагылышуулардын негизги себеби АКШнын ок атышууну токтотуу боюнча келишимдин он пункттан турган шарттарын сактабагандыгы болду. Бул келишим Иран менен АКШнын ортосунда Пакистандын ортомчулугу аркылуу жетишилген.
Пакаин ок атышууну токтотуунун бузулушунун себептеринин бири – Иранга карата деңиздик блокада деди. Анын айтымында, америкалык тарап деңизде блокада жүргүзүп, он бештен ашуун аскердик кеме жайгаштыруу жана Ормуз кысыгы аркылуу кемелердин эркин жүрүшүнө тоскоолдук кылуу аркылуу аймактагы аскердик абалды сактап калууга аракет кылган.
Ошол эле учурда, анын айтымында, АКШ Ирандын айрым аймактарына чабуулдарды да жасаган. Алардын катарында Сирик аралы, Кешм аралы жана Хормозган провинциясынын айрым бөлүктөрү бар. Бирок америкалык тарап бул аракеттерди ок атышууну токтотуу келишимин бузуу катары эсептебей турганын жарыялаган.
Пакаин белгилегендей, кийинки этапта Израиль режими тарабынан Ливандын түштүк чет жактарына ырайымсыз чабуулдар жасалган.
«АКШ ок атышууну токтотуу келишимин бузган учурда биз жооп кайтарууга укуктуубуз. Бул АКШнын Иранга каршы агрессиясынын натыйжасында Иран үчүн пайда болгон мыйзамдуу укук. Ошондуктан армиянын жана Ислам революциясынын сакчылар корпусунун жоокерлери тиешелүү жооп чараларын көрүштү», — деди ал.
Эксперт ошондой эле АКШ же Израиль Иранга каршы жаңы агрессия жасаса же он пункттан турган келишимдин жоболорун бузса, бул түздөн-түз ок атышууну токтотуу режиминин бузулушу болуп эсептелерин белгиледи. Анын айтымында, мындай учурда Иран өзүн коргоого толук укуктуу.
Пакаин ок атышууну токтотуу келишими бир тараптуу эмес, эки тараптуу болушу керектигин баса белгиледи.
Анын айтымында, Америка ок атышууну токтотууну жарыялап коюп, Иранды аскердик курчоого алууда же Ирандын айрым бөлүктөрүнө кол салып, израилдик режимге Ливанга кол салууга жол берүүдө.
Эксперт белгилегендей, Иран буга чейин эле ок атышууну токтотуу келишими Каршылык көрсөтүү огунун аймагын да камтышы керектигин билдирген. Пакаиндин пикиринде, Израиль бул жагдайды эске алган эмес. Ал эми АКШ Израилди Ливандын түштүгүнө жана чек жакасына сокку уруудан баш тартууга көндүрө алган эмес, же болбосо аны каалаган эмес.
Ирандык эксперт маегинин соңунда Ирандын куралдуу күчтөрү толук даярдыкта экенин белгиледи.
«Биздин аскер кызматкерлер жана командирлер толук даяр. Эгерде Израиль же АКШ тарабынан кандайдыр бир жаңы аскердик аракеттер жасалса, анда биз мындан да катаал жооп чараларын көрөбүз», — деп жыйынтыктады Мохсен Пакаин.
Израиль менен Ирандын сокку алмашуусу
7-июнь күнү кечинде Иран Израилдин Ливанга жасап жаткан соккуларына жооп иретинде түндүк аймактарына бир нече ракеталык соккуларды жасаган. 8-июнь күнү эртең менен Израилдин аскерлери Ирандагы аскердик буталарга сокку урганын жарыялашты.
Израиль Йемен тараптан да ракеталык сокку урулуп, алар абадан коргонуу системалары тарабынан кармалганын билдирди. Йеменде хуситтер жайгашкан.
Бул апрель айынын башынан берки чыр-чатактын эң олуттуу күчөшү болду.
АКШнын президенти Дональд Трамп Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяхуга Иранга каршы жооп соккуларын жасоодон карманууга чакырды. Ал ошондой эле Тегеранды “сүйлөшүү үстөлүнө кайтууга” чакырды.