Иран Ислам революциясынын лидери аятолла Сейед Можтаба Хоссейни Хаменеи АКШ менен Израилди иран элине каршы жасалган согуштук кылмыштары үчүн жоопкерчиликке тартуу боюнча иштерди жүргүзүүнү тапшырды.
Лидер Ирандын сот бийлигин өткөн жылдан бери АКШ менен Израилдин аскердик аракеттеринин натыйжасында өлкөнүн бузулган укуктарын коргоо жана калыбына келтирүү боюнча бардык зарыл чараларды көрүүгө чакырды.
Жекшемби күнү жарыяланган кайрылуусунда, Тир айынын 7-күнүнө (28-июнь), башкача айтканда Сот бийлигинин жумалыгына жана Ирандын мурдагы сот бийлигинин башчысы аятолла Мохаммад Бехештинин жана анын санаалаштарынын каза болгон күнүнө карата сүйлөп жатып, аятолла Хаменеи бүгүнкү күндө Иран элинин алдында турган эң маанилүү укуктук маселелердин бири — «эл аралык кылмышкерлер жана текебер, баскынчы державалар тарабынан бузулган укуктарды коргоо жана калыбына келтирүү» экенин айтты.
Ал иран элинин укуктарын коргоо жеке адамдардын укуктук маселелери менен гана чектелбестен, чет өлкөлүк агрессорлордун аракеттеринен өлкөнүн жалпы улуттук укуктарын коргоону да камтый турганын белгиледи.
Анын айтымында, Иран Ислам Республикасында сот бийлиги төмөнкү милдеттерди аткарат:
- жарандардын укуктарын коргоо;
- коомдук укуктарды жана мыйзамдуу эркиндиктерди калыбына келтирүү;
- коррупцияга каршы күрөшүү;
- адилеттүүлүктү камсыз кылуу;
- Кудайдын мыйзамдарын сактоо;
- мыйзамдардын аткарылышын көзөмөлдөө.
Ал бул милдеттер ийгиликтүү аткарылса, коомдун сот системасына болгон ишеними дагы бекемделерин белгиледи.
Өлкө үчүн эң маанилүү укуктук маселеге токтолгон Хаменеи эл аралык кылмышкерлер жана дүйнөлүк агрессорлор тарабынан, айрыкча өткөн жылдан бери бузулган укуктарды коргоо сот бийлигинин негизги милдеттеринин бири экенин айтты.
Анын айтымында, 2025-жылдын июнунда жана 2026-жылдын февралында АКШ менен Израиль тарабынан Иранга каршы жүргүзүлгөн согуштарда курман болгондордун каны, ошондой эле Иранга жана анын элине өлкө ичинде жана чет өлкөлөрдө келтирилген материалдык, физикалык, психологиялык жана моралдык зыян жүздөгөн, атүгүл миңдеген сот иштерин козгоого негиз боло алат.
Хаменеи ошондой эле Минаб жана Ламерд шаарларындагы балдардын өлтүрүлүшүн, болуп көрбөгөндөй согуштук кылмыштарды, медициналык мекемелерге жана социалдык кызмат көрсөтүү борборлоруна жасалган чабуулдарды, ошондой эле жаңы төрөлгөн ымыркайлардан тартып улгайган адамдарга чейинки адамдардын каза болушун эске салды.
Андан соң ал аятолла Сейед Али Хаменейинин каза болгонун эскерип, аны «доордун кайталангыс инсаны, өзгөчө асыл бермети жана мужахиддердин улуу лидери» деп мүнөздөдү.
Ал ар бир иш улуттук жана эл аралык сот органдарында кылдат каралышы керек экенин белгилеп:
«Бир нерсе талашсыз: кылмышкерлер сөзсүз түрдө сот жообуна тартылып, өз кылмыштары үчүн жазаланышы керек», — деди.
Лидер ошондой эле АКШ менен Израилдин айрым жетекчилеринин мындай аракеттерди ачык моюнга алып, атүгүл алар менен сыймыктанган билдирүүлөрү бул кылмыштардын далили болуп эсептелерин жана Иран элинин бузулган укуктарын калыбына келтирүү үчүн укуктук негизди бекемдей турганын айтты.
Аятолла Хаменеи өткөн жылы сот бийлигинин өкүлдөрү менен болгон акыркы жолугушууда берилген, 2025-жылдагы согуш учурунда жасалган кылмыштарды иликтөө боюнча көрсөтмөлөр эми акыркы согушка да жайылтылып, тиешелүү органдар чечим чыгарып, анын аткарылышын камсыздаганга чейин улантылышы керек экенин белгиледи.
Анын айтымында, мындай укуктук чаралар келечекте ушул сыяктуу кылмыштардын кайталанышына жол бербөөгө жардам берет.
Сөзүнүн соңунда Хаменеи сот системасын ар тараптуу реформалоо үчүн чын ыкластуулук, такыбалык, чечкиндүүлүк, кайраттуулук, жаңычылдык, ошондой эле заманбап технологиялар менен интеллектуалдык системаларды натыйжалуу пайдалануу зарыл экенин айтып, бул максаттар Кудайдын жардамы менен ишке ашарына үмүт билдирди.
Иранда Сот бийлигинин жумалыгы 1981-жылдын июнь айында террордук жардыруудан каза болгон аятолла Мохаммад Бехештинин жана анын 72 кесиптешинин элесине арналган.